Bir zamanlar sokak aralarındaki küçük dükkânlarda, ayna karşısında ellerinde fırçalı çırakların, sakal köpükleyen ustaların hayat verdiği berberlik mesleği, bugün modern salonlarda kişisel bakımın ayrılmaz bir parçası hâline geldi, yeni bir kimliğe büründü Kuaförlük. Hatta bu meslek sayesinde globalde ünü yayılan birçok fenomenimiz dahi oldu son dönemlerde. Sosyal mecralarda mutlaka denk geliyorsunuzdur. Geçen zamanla birlikte mesleğe yönelik sadece şekil değil, yaklaşım da değişti.
İşte bu değişimi birebir yaşayanlardan biri de Adana’nın Kurttepe Mahallesi’nde 40 yıldır aynı tutkuyla makas sallayan Mehmet Şararslan. Gelenekten beslenen ve yenilikten ilham alan bu usta kuaförle hem geçmişi hem bugünü hem de mesleğin dönüşümünü konuştuk.
“İlkokuldan Sonra Makası Elime Aldım”
Mesleğe başlama sürecini “Babamın yönlendirmesiyle 1985 yılında berberliğe adım attım. O günden beri bu mesleğin içindeyim” sözleriyle özetleyen Şararslan, çıraklık dönemlerini “Bizim dönemimizde ustanın iş vermesi çok önemliydi. İş verilmezse öğrenemezdik. Çırak ancak kuzenini, arkadaşını tıraş ederek el alırdı” diyerek anlatıyor. Bir ustayı farklı kılan en önemli unsurun müşteriyle kurduğu bağ ve gösterdiği özen olduğunu aktarıyor.
“Müşterime ilgim üst düzeydedir. Kendi yaptığım işi önce ben beğenmeliyim. Bu anlayışla çalışıyorum.” diyor.
Eski yıllardaki uygulamaların aksine müşterilerin günümüzde daha özel istekleri olduğunu da aktarıyor. “Müşteriler geldiğinde muhakkak aklında birkaç taslak oluyor o yönde taleplerini iletiyorlar fakat saç kesim tercihinde tamamen bana bırakan bir müşteri denk geldiği zaman inanılmaz mutlu oluyorum. Kırk yıldır bu meslekte olduğum için ben hangi stilin müşteriye daha iyi yakışacağını zaten biliyorum. Yine de bazı müşteriler belirli stilleri istediğinde istediği tıraşı yapıyoruz, istediği stilin ona yakışmayacağını bilsek dahi mutlu etmek adına elimizden geleni deniyoruz.“
“Biz çırakken 80’li yıllarda dükkanın camında şu yazardı “kafaya göre tıraş yapılır”. Her kafaya yakışacak tıraş farklı olduğu için böyle bir vaad verilirdi.
Soru: Şu an cama yazsanız bunu yanlış anlaşılır mı bu durum?
Şararslan: Tabii (gülüşmeler) şuan müşteriler daha kaygılı, yanlış anlaşılır. Ama eskiler bunun kaliteli hizmet eseri olduğunu bilir.
Soru: Mesleğin eskiden icra edildiği haliyle şimdiki durumu kıyasladığınızda neler söylersiniz?
Şararslan: Gelen müşteriler şu an daha çok salon tarzı yerleri tercih ediyor, küçük yerler müşteriyi mutlu etmiyor, eskiden hizmet verilen alanlar daha dardı, saç kesimleri el makineleri ile yapılırdı. Günümüzde kullanılan teçhizatlar müşteriyi daha rahat hissettiriyor ve bizlere de kolaylık sağlıyor. Öte yandan günümüzde fiziki alt yapı daha modern durumda… Çıraklık dönemlerimi düşünüyorum da o zamanlar saç yıkama hizmeti yoktu sadece kesiyorduk, öte yandan sakal tıraşı hizmetimiz daha yaygındı, insanlar evde sakal tıraşı olmazdı bir sosyalleşme aracı olarak kuaföre gelirdi. Çünkü bu durum ayrı bir keyifti, müşterilerimiz için sinek kaydı tıraş olmak toplumsal bir kural gibiydi şu an ise müşteriler daha çok saç kesimine geliyor ve saç yıkama hizmetleri yaygınlaştı ama sakal tıraşı neredeyse yok. Eskiden tanıdık simalar (ünlüler vb) profesörler falan top sakalı bırakırdı sadece ve tıraşlar klasikti. Klasik tıraşlar saçların sağa sola yatırılarak tarandığı subay tıraşı tarzındaydı şu an birçok stil mevcut.
Soru: Peki günümüzde nasıl tıraşlar talep ediliyor?
Şararslan: Daha modern tıraşlar çıktı, genelde futbolcuların ve sanatçıların tıraşları popüler oluyor o modeller isteniyor. Sırf bu talepleri karşılayabilmek için kendimi yeniliyorum. Eğitim videoları izliyorum, hatta formasyon aldım cezaevleri gibi yerlerde tıraş eğitimi verebilmek amacıyla.
Soru: Bunun dışında sizi en şaşırtan tıraş talebi neydi?
Şararslan: Dinozor tıraşı istenmişti. Dinozor tıraşı talebi genelde gençler ve çocuklar istiyor. Ensenin sivri bırakıldığı tas tıraşı gibi yapılan tıraş. Nasıl olduğunu soruyorum müşteriye internetten resmini açıp baktığımda şaşırıyorum, yine de kendimi eğitmek için eğitici videolardan tıraş sitilini öğrenip müşterilerime uyguluyorum.
Soru: Peki bir müşteri kuaförde nelere dikkat etmeli?
Şararslan: Temizlik hijyen, berberin insanı karşılaması bunlara dikkat edebilirler zaten bunlar müşteriye izlenim verir. Kapıdan uğurlama temizlik vs. Salonun kalabalık olmaması da profesyonel bir kuaförün sağladığı intizamın bir göstergesidir. Kuaförün rahat ve planlı çalışması gerekir, kalabalık bir dükkân müşteriyi rahatsız eder, bu aynı zamanda o iş yeri hakkında da müşteriye bir izlenim verir. Dolayısıyla ferah bir ortamda çalışmak müşteriyi memnun eder.
Soru: Mesleğin geleceğini değerlendirmek amacıyla; genç kuaförler ile eski kuaförleri kıyasladığınızda neler söylemek istersiniz?
Şararslan: Şu anki gençler daha içe kapanık, daha geç yaşlarda mesleğe talip oluyorlar dolayısıyla meslekte ustalaşmaları zor oluyor, fakat bizim nesil çocukluktan beridir bu işin içinde olduğu için daha becerikli. Öte yandan şimdiki gençlerin de bize göre şanslı olduğu hususlar var. Örneğin bizim zamanımızda internet yoktu, usta kırk yılın başında saç kesimi için el verecek de bizde deneyim kazanacağız diye sabırla beklerdik. Usta da genelde kendi akrabalarımız, arkadaşlarımız tıraşa gelirse şans verirdi. Şimdiki gençler bu açıdan daha şanslı, internetten eğitim videoları izleyerek çok hızlı kendilerini geliştirebilirler. Hatta mesleğe başlasalar çok hızlı elleri makas tutar ve saç keserler…
Şu an çırak az olduğu için zaten uygulama şansı bulma oranları da daha fazla.
Buna rağmen şimdiki çıraklar daha sabırsız, işi çok hızlı öğrenmek istiyorlar en ufak zorlukta işi bırakıp gidiyorlar, eski nesil daha sabırlıydı, kolay kolay iş yerini değiştiremezlerdi. Çünkü belirli bir iş yerinde yetişmesi lazımdı, eğer bizim dönemimizde bir çırak işten çıksaydı yeni gittiği iş yeri çırağı hemen işe almazdı üç dört gün sonra gel diyerek zaman kazanırdı. O esnada eski patronunu arayarak neden işten çıktığını sorgulardı. Dolayısıyla bir çırak kendi kafasına göre aynı semtte öyle kolay kolay iş bulamazdı sebat etmek önemliydi. Meslektaşların birbirine saygısı vardı, şu an öyle bir mesleki dayanışma yok maalesef, bu çözülme iş yeri sahiplerine de yansıdı, şimdiki işletmeler birbirlerinin iyi usta ve kalfalarını almak için yarışıyorlar. Ben sırf bu yüzden kendi evlatlarımı yetiştirdim çırak olarak.
Soru: Genelde kadın kuaförlüğü ile erkek kuaförlüğü arasında prestij olarak fark var gibi, böyle bir algı var toplumda, bu konuda her iki sektörü değerlendirecek olsaydınız neler söylerdiniz?
Şararslan: Kendim de bir erkek kuaförü olarak burada şuna dikkat çekmek isterim. Erkek kuaförlüğünün aksine kadın kuaförleri her zaman müşteriyle daha ilgili olmuşlardır ve birçok yeniliği önce kadın kuaförleri uygulamaya koydular. Örneğin kadın kuaförlerinden ilhamla tonik, maske, saç bakımı gibi uygulamaları biz erkek kuaförleri de hizmetlerine dahil etti. Hatta benim dikkatimi genelde saç yıkama sonrasında müşterilerin giysilerinin ıslanması çekiyordu. Baktım ki kadın kuaförleri bu sorunu çözmüş ben de kendi müşterilerimin üzeri ıslanmasın diye boyuna bağlanan yıkama poşetleri ile çözdüm. Dolayısıyla kadın kuaförlerin hizmetlerinden ilham aldım diyebilirim. Fön hizmeti, saç bakımı, saç kremi, boya gibi birçok hizmet yine kadınlar özelinde hizmet veren iş yerlerinde ortaya çıktı öncelikle. Bizim çıraklığımızda bu tür hizmetler yoktu, ama kadın sektöründe bu uygulamalar hep vardı. 30 sene önce de kadın kuaförleri bu tür hizmetleri veriyordu. Kadın kuaförlüğündeki hizmetler bir anlamda erkek kuaförlük sektörüne rehberlik ediyor diyebiliriz. Dolayısıyla bizim meslekte kadın kuaförlüğü sektöründeki gelişmeleri takip etmek çok önemli. Teşekkürler
News
