Türkiye’de akaryakıt fiyatları ve vergileri hızla yükseliyor. Devletin 2024 yılında halktan topladığı akaryakıt vergisi, geçen yıla göre 3.2 kat artarak 243 milyar lirayı aştı. Bu yılın başından itibaren akaryakıt fiyatları tam 96 kez güncellendi, bu güncellemelerin 48’i zam olarak pompaya yansıdı. Benzinin litre fiyatı 3 Ağustos’ta 45.20 TL ile zirveye çıktı.
ÖTV artışı akaryakıt fiyatlarını uçurdu
Özellikle 16 Temmuz 2023’te akaryakıttan alınan Özel Tüketim Vergisi’ne (ÖTV) yapılan 5 TL’lik zam, fiyatları hızla yukarı çekti. ÖTV zammı sonrası Katma Değer Vergisi (KDV) de artarak toplam vergi yükünü katladı. Bu gelişme, akaryakıt fiyatlarının bir anda yükselmesine neden oldu. Örneğin, 15 Temmuz 2023’te 28 TL olan benzinin litre fiyatı, 16 Temmuz’da 34 TL’ye çıktı. Ayrıca, her 6 ayda bir ÖTV’nin enflasyon oranında otomatik olarak artırılması kararlaştırıldı.
Verginin vergisi: akaryakıtta çifte vergi yükü
Akaryakıt ürünlerinde uygulanan ÖTV ve KDV yükü halkın üzerine büyük bir yük bindiriyor. Örneğin, bugün benzinin vergisiz litre fiyatı 23.33 TL iken, üzerine 11.30 TL ÖTV ekleniyor. Vergili fiyat olan 34.63 TL üzerinden yüzde 20 KDV alınarak, fiyat 41.55 TL’ye çıkıyor. ÖTV üzerinden de KDV alınması nedeniyle, benzinin litre fiyatı aslında 2.30 TL daha pahalı hale geliyor.
Devletin vergi gelirlerinde patlama
ÖTV artışı, devletin vergi gelirlerinde büyük bir artışa yol açtı. 2023’te, zam öncesinde aylık 7-8 milyar TL olan akaryakıt ÖTV gelirleri, temmuz zammı sonrası ağustos ayında 27.5 milyar TL’ye yükseldi. Bu yıl ise temmuza kadar aylık 28 milyar TL civarında seyreden ÖTV gelirleri, ağustosta 39 milyar TL’yi aştı. Geçen yılın ilk 8 ayında halk, akaryakıt ÖTV’sine 75.9 milyar TL öderken, bu yılın aynı döneminde bu rakam artan vergilerle birlikte 243.5 milyar TL’ye ulaştı.
Yeni zam yolda
Akaryakıt sektöründen alınan bilgilere göre, 24 Eylül 2024 Salı gününden itibaren benzinin litre fiyatına 1.40 TL daha zam gelecek. Yeni zamla birlikte benzinin litre fiyatı İstanbul’da 42.95 TL, Ankara’da 43.28 TL, İzmir’de ise 43.74 TL seviyesine yükselecek.
News
